Een goed georganiseerde website vergemakkelijkt het zoeken naar informatie, maar niet alle sites bieden een speciale pagina voor hun structuur. Wanneer een domein een sitemap beschikbaar stelt, biedt het directe toegang tot al zijn secties zonder dat de bezoeker hoeft te raden waar bepaalde inhoud zich bevindt.
HTML-sitemap en XML-sitemap: twee verschillende toepassingen voor dezelfde site
De term “sitemap” dekt twee verschillende technische realiteiten. De XML-sitemap is een bestand dat bedoeld is voor zoekmachines. Het lijst de URL’s van een domein op zodat Google, Bing of andere indexeringsrobots ze sneller kunnen ontdekken en verkennen.
De HTML-sitemap daarentegen is een pagina die zichtbaar is voor bezoekers. Deze presenteert de secties en subpagina’s in de vorm van klikbare links, georganiseerd op thema of hiërarchie. Dit is de versie die direct interessant is voor menselijke navigatie.
Op de site van Philippe Bredif vervult de pagina die toegankelijk is via de sitemap van Philippe Bredif deze functie: het verzamelt de links naar de verschillende secties van het domein, waardoor je snel een specifieke pagina kunt vinden zonder het hoofdmenu of de zoekbalk te gebruiken.
De onderscheid tussen deze twee formaten wordt zelden aan bezoekers uitgelegd. Een internetgebruiker die op een ruw XML-bestand stuit (een opeenvolging van tags en URL’s zonder opmaak) kan denken dat de site defect is. De HTML-pagina daarentegen blijft leesbaar en direct bruikbaar.
Navigatie op een vitrinewebsite: wat een sitemap onthult over de architectuur
Een sitemap is niet alleen een handig hulpmiddel. Het geeft ook aanwijzingen over hoe de eigenaar van de site zijn online activiteiten structureert. Het aantal secties weerspiegelt de diepte van de aangeboden inhoud.
Een site met drie pagina’s (home, over ons, contact) heeft geen HTML-sitemap nodig. Zodra een domein echter meerdere categorieën heeft (diensten, realisaties, nieuws, bronnen), wordt de sitemap een waardevolle snelkoppeling.
Voor een site zoals die van Philippe Bredif maakt de sitemap het mogelijk om verschillende dingen te controleren:
- De reikwijdte van de behandelde thema’s, of het nu gaat om diensten, redactionele inhoud of informatieve pagina’s
- De mogelijke aanwezigheid van weespagina’s, dat wil zeggen inhoud die alleen toegankelijk is via de sitemap en niet via het menu
- De zichtbare frequentie van updates, zichtbaar wanneer recente artikelen of pagina’s in de lijst verschijnen
Een goed onderhouden sitemap geeft aan dat een site actief wordt onderhouden. Daarentegen kan een sitemap die maandenlang niet is bijgewerkt erop wijzen dat het domein niet meer evolueert.
Beperkingen van een sitemap om de betrouwbaarheid van een domein te evalueren
Het raadplegen van een sitemap geeft een overzicht, maar dit overzicht blijft gedeeltelijk. Verschillende beperkingen verdienen aandacht.
De HTML-sitemap vermeldt niet altijd alle URL’s van het domein. Sommige inhoud kan opzettelijk worden uitgesloten (conceptpagina’s, testpagina’s, tijdelijke omleidingen). De sitemap toont wat de eigenaar kiest om zichtbaar te maken, niet noodzakelijkerwijs de totale hoeveelheid gehoste bronnen.
Online tools die in staat zijn om een XML-sitemap te extraheren (er zijn verschillende oplossingen, waaronder geautomatiseerde extractors) maken het mogelijk om de officiële lijst te vergelijken met de pagina’s die daadwerkelijk door zoekmachines zijn geïndexeerd. De beschikbare gegevens in de zoekcontext vermelden tools zoals sitemap URL-extractors, maar er is geen specifieke audit van de site van Philippe Bredif publiekelijk gedocumenteerd.
De eenvoudige aanwezigheid van een sitemap-pagina die toegankelijk is vanaf de voettekst of het menu is echter een positief signaal. Veel kleine sites nemen niet de moeite om deze pagina te maken, wat de navigatie voor bezoekers en de verkenning voor zoekmachines bemoeilijkt.
Een sitemap gebruiken om beter te zoeken op een onbekende site
Wanneer je op een site komt die je niet kent, is de gebruikelijke reflex om het hoofdmenu te gebruiken. Als het menu slecht is ontworpen of te compact is, blijven sommige pagina’s onvindbaar zonder gebruik te maken van de interne zoekfunctie (wanneer deze bestaat).
De sitemap biedt een directe alternatieve: het omzeilt de ontwerpkeuzes van het menu om een uitputtende lijst te presenteren. Deze aanpak is bijzonder nuttig in verschillende situaties:
- Je zoekt een specifieke pagina waarvan je het onderwerp kent, maar niet de locatie in de structuur
- De site heeft geen functionele interne zoekbalk
- Je bekijkt de site vanaf een mobiel apparaat waar dropdown-menu’s soms moeilijk te hanteren zijn
- Je wilt een globaal idee van de inhoud krijgen voordat je je in de lectuur verdiept
Om toegang te krijgen tot de sitemap van een domein, blijft de meest gebruikelijke weg de directe URL door “/sitemap/” of “/plan-du-site/” toe te voegen na de domeinnaam. Een link onderaan de pagina (footer) verwijst daar ook vaak naar.
Wanneer de sitemap niet voldoende is
Een sitemap vervangt geen doordachte navigatie. Als de architectuur van de site de bezoeker systematisch dwingt om via de sitemap te gaan om te vinden wat hij zoekt, is dat een teken van een dieperliggend ergonomisch probleem. De sitemap zou een vangnet moeten blijven, geen hoofdvorm van navigatie.
Sites die een duidelijk menu, een zichtbare broodkruimel en een toegankelijke sitemap combineren, bieden de beste ervaring. Het ontbreken van een van deze elementen is niet dodelijk, maar hun combinatie vermindert aanzienlijk het percentage bezoekers dat de gezochte informatie niet kan vinden.
De sitemap-pagina blijft een ondergewaardeerd hulpmiddel voor de meeste internetgebruikers. Het verdient prioriteit om geraadpleegd te worden wanneer een site je dicht of slecht georganiseerd lijkt, in plaats van te veel te klikken in submenu’s die nergens naartoe leiden.
